Poniedziałek Trzydziestego Pierwszego Tygodnia Zwykłego – Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych – dzień 2 listopada 2026 r.

Poniedziałek Trzydziestego Pierwszego Tygodnia Zwykłego – Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych – dzień 2 listopada 2026 r.

Przygotowanie pierwsze.

Dotąd zastanawialiśmy się nad obowiązkami naszymi względem Boga i bliźniego, dziś rozważać będziemy obowiązki nasze względem nas samych. Zaczniemy od skromności chrześcijańskiej i przekonamy się, że ona jest obowiązkiem, który na nas wkłada: 1) uszanowanie obecności Boga; 2) zbudowanie bliźniego; 3) nasze własne zbawienie. Następnie zrobimy postanowienie: 1) bardzo cenić skromność, jako cnotę nader ważną; 2) ćwiczyć się w tej cnocie nie tylko wobec ludzi, ale i na osobności, kiedy świadkiem naszym jest tylko Bóg. Naszą wiązanką duchową będą te słowa Apostoła: „Skromność wasza niech będzie znana wszystkim ludziom: Pan blisko jest”[1].

Przygotowanie drugie.

Podziwiajmy skromność Jezusa Chrystusa, obcującego z ludźmi. Ta cnota nadawała Mu wdzięk, zachwycający Aniołów i ludzi; odznaczał się nią nawet wśród upokorzeń, okazując swój najwyższy majestat. Złóżmy Mu cześć, uwielbienie i hołdy miłości.

PUNKT PIERWSZY.

Uszanowanie należne obecności Bożej wkłada na nas obowiązek zachowania skromności chrześcijańskiej.

Skromność nie polega jedynie na ułożeniu twarzy i całej postawy; byłaby to cnota faryzejska, która pod piękną powierzchownością mogłaby ukrywać zupełnie inne usposobienie wewnętrzne. Każda prawdziwa cnota musi koniecznie mieć źródło w sercu, a powierzchowność powinna być tylko odbiciem wewnętrznej pobożności. Stosownie do tej zasady, skromność dobrze zrozumiana, jest to uszanowanie dla obecności Bożej, pobudzające człowieka do zachowania się z powagą wobec tak wysokiego majestatu. Bóg na mnie patrzy, mówi człowiek, mający wiarę; On na mnie patrzy w dzień i w nocy, tak w samotności, jak i w towarzystwie, poza domem i w domu. W każdym czasie oko Jego spogląda na mnie i na wszystkie moje postępki; widzi mnie w każdym miejscu, czy robię źle, czy dobrze. Trzeba więc, żebym zawsze i wszędzie zachował się z najdoskonalszą skromnością i przyzwoitością, należną tak dostojnemu towarzystwu. Jeżeli na wejrzenie tego wielkiego Boga ziemia się trzęsie, kolumny niebios drżą, Aniołowie przejęci są świętą bojaźnią, jakże mógłbym wobec Niego zachować się lekkomyślnie, pozwolić sobie na żarty i śmiechy ubliżające godności człowieka? Bóg na mnie patrzy! jest świadkiem czynności moich, będzie je sądził surowo i każę mi zdać rachunek ze słów nierozważnych, ze spojrzeń niepowściągliwych i z braku skromności w zachowaniu się. Bóg na mnie patrzy! ta myśl utrzymywała świętego biskupa genewskiego[2] w takiej skromności, że ktoś ciekawy śledził go w chwilach, kiedy człowiek, widząc się samym, pozwala sobie niekiedy ułożenia ciała swobodniejszego i wygodniejszego i znalazł go najściślej zachowującego przepisy najsurowszej skromności, tak kiedy był sam, jak i wobec drugich. Bóg go widział, a on uważał, że obecność Boga bardziej godną jest względów, niż obecność wszystkich ludzi razem.

PUNKT DRUGI.

Zbudowanie bliźniego wymaga od nas doskonałej skromności.

Pismo Święte mówi, że każdy powołany jest przez Boga, aby pracował nad zbawieniem bliźnich; tylko przez zachowanie się skromne, możemy spełnić to powołanie. Nie wszyscy mogą nauczać, ale wszyscy mogą dawać zbudowanie. Twarz, wyrażająca skromność i skupienie, wpływa na dusze rozproszone i pobudza je do poważnego zajęcia się swoim zbawieniem, do żalu za grzechy, do pragnienia nieba: mamy tego dowód na przykładzie świętego Lucjana, na widok którego poganie się nawracali; świętego Bernardyna, którego obecność pobudzała do skupienia jego towarzyszy; świętego Franciszka z Asyżu, który przechodząc ulicami miasta, pociągał ludzi do Boga, grzeszników nawracał: Kto jest skromnym, ten pobudza do cnoty, mówił ten Święty. Jeszcze przed nim powiedział święty Ambroży: Widok sprawiedliwego jest lekarstwem na choroby duszy; cóż może być piękniejszego, jak samą obecnością swoją czynić dobrze? Czy tak pracujemy nad zbawieniem bliźnich? Czy staramy się zachowywać z taką skromnością, aby powierzchowność nasza budowała tych, którzy na nas patrzą?

PUNKT TRZECI.

Interes naszego własnego zbawienia wkłada na nas obowiązek zachowania skromności.

Między powierzchownością a wewnętrznym stanem duszy jest tak ścisły związek, według słów Mędrca, że jedno daje poznać drugie. Ułożenie ciała, śmiech, chód, dają poznać, jakim jest człowiek. Spójrzcie na zwolennika Beliala, mówi nam Duch Święty, poznacie po jego powierzchowności grunt jego serca, jak ten, kto się przegląda w wodzie, widzi wyraźnie twarz swoją; jest on próżny i niespokojny, wejrzenie jego jest przerażające, obraca oczy na wszystkie strony, rusza bezustannie nogami, macha rękami. Jest to zewnętrzna nieskromność, narażająca duszę na wielkie niebezpieczeństwo; ta biedna dusza jest jak miasto oblężone, ze wszystkich stron otwarta na pociski nieprzyjaciół, bez murów, bez drzwi, bez obrony. Zmysły, mówi Duch Święty, są drzwiami, przez które zło wchodzi do serca. Jeżeli skromność trzyma te drzwi zamknięte, serce jest bezpieczne; jeżeli zostawimy je otwarte, porażka jest pewna, według słów Proroka: „Oko moje złupiło duszę moją”[3]. Dziś sprawdza się to więcej niż kiedykolwiek: ubiory i zachowanie się niektórych osób zdają się nastawać na zgubę dusz.

Postanowienia i wiązanka duchowa jak wyżej.


[1] –  Filipian. IV, 5.

[2] –  [przypis red. – chodzi o św. Franciszka Salezego]

[3] –  Tren III, 51. [przypis red. – Treny Jeremiasza – inaczej Lamentacje]